,Ислом Каримов « Юксак маънавият енгилмас куч»асари асосида тухталиб дарсга боглаш

  Режа:

1Асар хакида маълумот.

     2Китоб турт бобдан иборат асар мазмуни 

     3Юртбошимиз фикрлари.0

     4Улуг аждодларимиз мутафакирларимизнинг асарлари килган буюк ишлари.

      Бу асар мукаддима туртта боб ва хулосадан иборат булиб одамзот учун энг буюк бойлик булиб келган маънавиятнинг маъно мазмуни,унинг инсон ва жамият хаётидаги урни ва ахамияти ётади.Айни пайтда истиклолга эришганимизда ёш авлодни турли захарли омиллардан асраб авайлаб лашимиз халкимиз маънавиятини юксалтириш ,Юксак мданиятли олим ,ижодкор ,зиёлиларни ,дуне караши кенг аклли марифат йулида маънавият йулининг юксаклигига каратилган асардир.

Укувчиларда энгяхши инсони й фазилат инсонпарварлик, мехнат севарлик,  мехрибонлик,камтарлик хисларини шакллантириш,Одоб ахлокжихатидан етук баркамол инсонлар булиб камол топишлари учун уларга кенг  куламда миллий тарбия беришдир.

1-боб. «Маънавият –инсоннинг улгайиш ва куч кудрат манбаидир.

2-боб. «Мустакиллик маънавий тикланиш ва юксалиш».

3-боб. «Маънавийатга тахдид-узлигимиз ва келажагимизга тахдид».

4-боб. «ватанимиз тараккиётининг мустахкам  пойдевори».

-Манавиятинсонни рухан поклаш калбан улгайишига чорлайдиган , одамнинг ички дунёси ,иродаси    бакувват имон этикодни бутун киладиган виждони

Уйготадиган бекиёс куч,унинг барча карашларининг мезонидир.

Гойа –инсон тафаккуримахсули булса, миллий гоя миллат тафаккурининг махсулидир.Манавиятнианглаш учун аввало инсоннитушуниш,англаш керак.

1989йил 21октябрда узбек тили  давлат тили макоми берилди. Хозирги кунда биз хар йили бу кунни тематик машгулот сифатида кичик гурухдан бошлаб  улуг алломамиз Алишер  Нвоий бобомиз Билан таништириб борамиз ….

Биз утмиш тарихга назарташлар  эканмиз калбимизда фахр хисси  тугилади .

Бу туйгу Ватанга  ва боболардан колгн улуг меросга булган фахр туйгусидир Узбек Турон юртини жахонга танитган бобомиз Амир  Темур,узбек тилига  асос солган бобомиз Алишер Навоий,Хадис илмининг султони Имом Ал Бухорий  одоб ва ахлок битиклари  асосчиси,маърифатпарвар Абдулла Авлоний .улар умум таълим мактабларида болаларни табакалаштириб укитиш кераклиги хакида   хам фикр билдирганлар. Юлдузлар сирини урганган ,бутун Дуне у яратган кашфиётларга  тан берган улуг мунажжим Мирзо Улугбек , Хозирги кунда хам уз кучини йокатмаган  бутун жахон унинг асаридан фойдаланиб келинаётган Ибн Сино каби сиймоларолдида Нодирабегим,Увайсий,Зулфияхоним каби шоираларни  фахр Билан тилга оламиз  уларнинг рухларига бош эгамиз.

Ватанни севмок иймондандир биз уз ватанимизни севамиз ёш баркамол авлодга таълим тарбия берар эканмиз  маънавий бойлигимиз ,урф одатларимиз удумларимиз,тилимиз динимиз этикодимиз эзгулика интилишимиз этикет ,одобнома,эстетик дид муомала маданият хакида купрок тухталишимиз керак деб уйлайман.Ота онага ,ака сингилга булган Мехр окибатнинг кандай кадрга эгалиги»Куч бирликда»  Узбек аёлининг болажонлиги, Оиланинг мукадаслиги, катага хурмат кичикка иззат камтарлик самиймийликни  тарбиялаш керак.Инсон калбига йул аввало талим тарбиядан бошланади .,

Бу  иш амалга ошириш да масулиятлимашаккатли касб эгалариустоз ва мураббийларга суянамиз.

Хозирги кунда юртбошимиз «Баркамол авлод»  ни тарбиялаш учун тинмай мехнат килишимизни талаб киляптилар.Шундай экан биз болаларга хам тарбия хам бир ватнингузида таълим берар эканмиз замон Билан биргаликда янгиликларни кабулкилган холда тарих хакида хам эслаб турамиз.Чунки тарихи йук юртнинг келажаги булмайди. Биз уз юртимиз тарихи Билан фахрлансак арзийди деб уйлайман.

Юртим ,адо булмас Армонларинг бор

.Тошларни еглатган достонларинг бор

Отмишингниуйлаб огрийди жоним,

Куксинг Тула шахид углонларинг бор.

Фаришталар файзи ёгар юзларингдан

Аримасин кувонч энди .Узбек момо.

Юрсанг офтоб ергашади изларингиздан,

Офтоб болиб нур соч енди озбек момо.

–Эй,сен хикмат дийори,эй сирли багир,

Не дахога йол корсатдинг озинг,ахир

Темурга хам алла айтган озинг,ахир

Кайтар калбга ишонч енди о

Бир неча геомметрик шакллардан шакл келтириб чикариш ва уни жонлантириш.
1.Никитин квадратлари.
2.Стомахион тугри туртбурчаги.
3.Шаклдан геоммерик шакл келтибиб чикариш ва уни жонлантириш.
4.Танграм.
Берилган шакллардан квадрат хосил килинг.Жонлантиринг бирор нарса ясанг.

Мтмларда қизиқарли математикадан кенг фойдаланилади. Буларга    шахмат,    шашка, топишмоқлар, бош    қотирмалар,кроссвордлар, математик    тестлар, Никитин квадратлари, танграмм, сеҳрли шарча, Ветнамча ўйин, Пентамина, Оригами ясаш, бир неча шакллардан битта шакл келтириб чиқариш ва уни жонлантириш, чалғитма шеърий топишмоқлар, сўзли ўйинлар, масала тузиш.

Ўнгда, чапда, олдинда, орқада, ёнида, тагида, устида, тепада, пастда;
Атрофдаги нарсаларни ўзига нисбатан жойлашган жойини топиш;
Қоғоз сатҳини билиш;
Буйруқ асосида ҳаракат қилиш;

Техник воситалардан фойдаланиш
1.Бугун, эртага, кеча сўзларининг маъносини билиш;
2.Ҳафта кунлари;
3.Йил фасллари;
4.Йилнинг 12 ойдан иборатлиги;
5.Соатни билиш.
6.Кун қисмлари: эрталаб, пешинда, кечқурун, кечаси маъноларини билиш.

Олмахон тушлик учун арчадан ёнғоқ узди, бирин узди тепадан иккисин узди пастдан, сўнг йиғиб ҳаммасини инига кирди бирдан. Қани айтинг болалар олмахон нечта ёнғок узди.
Тепаликда қорбўрон ўйнаяпти болалар. Иккитаси ўнгда, иккитаси эса чапда. Биттаси пастга қараб чана учиб кетяпти. Нечта бола ўйнаяпти.

Бер неча хил геометрик шакллардан яхлит геометрик шакл ясаш ва уни жонлантириш яъни бирон бир предмет  жонлинарса  ясаш:
Никитин квадратлари,
Ветнамча ўйин,
Колумбо тухуми, сеҳрли шарча,
ҳамкорлик квадратлари,
Танграмм,
Мевали салат,
Пентамина
Стомахион тугри туртбурчаги
Шаклдан шакл келтириб чикариш
таълимий ўйинлари мисол бўла олади.
Ўзи битта тиши тўртта.
Бир қарич бўйи бор , етти қават тўни бор.
Тўртта оёғи бор, лекин ҳеч қачон юрмайди.
Битта том тўртта устун.
Чалғитма топишмоқ
Иккита қарға бир-бирига қарама-қарши томонга қараб ўтирибди: биттаси ғарбга, биттаси шарққа. Бири иккинчисига деди: “Сенинг тумшуғинг мой бўлибди”. Иккинчиси “сенинг қанотинг лой бўлибди” дебди. Қани айтингчи улар бир-бирларини қандай қилиб кўришган
Оригами

тошкент  шаҳар  педагог  кадрларни  Қайта  тайёрлаш   ва

малакасини  ошириш  институти

                                                                                                            “ тасдиҚлайман”

                                                                                                            тшпкҚтмои ректори

                                                                                                         _________________________

                                                                                                                             х.К.юлдашев

мавзу:» Хаёт хавфсизлиги асослари» дастурини хаётга тадбик этиш.

                ( Малака  ошириш   курс  тингловчилари  учун  маъруза  матнлари)

Маърузачи:                                                                                                   Л.Х. Абидова.

                                                                                                                         “келишилган”

                                                                                                           тшпкҚтмои  проректори

                                                                                                              _____________________

                                                                                                                                      р.к.исламов

“мактабгача, бошланғич  ва

махсус таълим”  кафедраси  мудири:

                                                                                                           _____________________

Тошкент 2009 й

Болалар хаётини химоя қилиш ва уни мухофазалаш

 Режа

 1. болалар хаётига хавф cолувчи предмет ва бошқа нарсалар (3х4)

2. Табиат ходисялар. (класстер)

3. Экология ва инсон (лойиха) кетма кетик.

 4. инсоният ва бўтун тириклик хаётини мухофаза қилиш хаётнинг бир бирига боғликлиги. 5. Ер қимирлаши, сув ташқини, Ёнғин қурғоқчилик, Қурилиш, Бойрамлар (тахрис)

6. Ўйин машқлар.

Бу машғулотлар болаларнинг турли холдаги вазиятдан чиқишга камроқ жорохат олиш хаётини ўйда, кўчада, МТМда мактабда, триспортда, ва х.к сақлашга ёрдам беради. Бу билашуни тарбилчилар учун ҳар чорак (квартал) бошида рахбарлар томонидан инструктаж ўқилади. Қани эслаб оланчи. “ Чахпалак ” методи орқали. Ақлий хужм ўмказиш. Мини ўқиш М.Т.Мдаболалар хаётига хавф солувчи ўллимлар; Қираиеришдан бошлаб эрталаб болаларни намланган ва хаво алмаштирилган тана харорати, тери ва оғиз бўшлиғнинг ранги, бола шашти соч (педлпулёз) кейинги пайтларда кўп тарқалган холат. Бу ерда ечитиш шкафлари деворга махкамлаланган ва шкоф устида оғир нарсалар бўлмаслиги, эшик ойпасида тахта рекалар мавжудлигини ўткир кесувчи предметларнинг бўлмаслиги шкаф эшиклари, ручкаси булмоғи лозим. Кўпинча болалар эшик очишни тирноқ орасига зирапча кириши мумкин. Энди секин гурухга кирамиз. Бу ерга хам, оғир қурилиш материалларини пастга ёки палас устига жойлаштиришга шкафлар деворга махкам бириктирилган. Чап томондан ёруғлик тушиб турибди. Грух ёруғ, тоза ва бола харакатига халақит қилмаслиги керак. Тарбиядаги хар бир боланинг кўриши ва кўрсатиши лозим. Электор токининг очиқ жойи бўлмаслиги электор жихозлари хам яхшлаб махкамланган, тушиб кетмайдиган қилиб жойлаштирилади. Электр узатгичларга махсус беркитиб қўйиладиган қурилмалардан фойдаланилиб керагида олиб ишлатиш лозим. Стулларда чиққан михбулмаслиги қайчи, қаламлар махсус шкафларда ёки индивидуал тортмаларда сақланади. Етиш хонасида синган, чиққан стул ёки керак булмаган хўжалик бўйича бошлиғининг топширинг. У ерда шкаф булса унинг деворга албатта махкамлаб қўйинг. Бу биламизки дойим керакмас нарсаларни ётоқхонада сақлашга

харакат қиламиз агар шундай булса махсус халта ёки идишларга жойлаштиринг енгишга жойлашган булган нарсаларни хид чиқарувчи. Хўжалик нарсаларни махсус шкафда сақланг. Агар ётоқхонада 2 (этаж) қаватда бўлмса деразанинг очадиган жойига махсус разеткаўрнатинг. Бу хам сизга ва болангизнинг хавфсизлигини асрайди. Дори, шприц, порошок, химикат, гугурт, запискаларни стол устига очиқ қуйманг. Болани ухлатаётганингизда яна бир куздан кечиринг эринмай бирма бир болаларни олдига бориб уни ибеткасини ушлаб қўлларига ва холатидан хабар олинг. Агар харорати чиқса дархол хамширани таклиф қилинг ўзизга дори дармон қилманг. Оиласи билан боғланишнинг балки доридан алергияси бордир, ёки потологический касали бордир хамшира булмаса дархол тез ёрдам чақиринг. Шунинг учун хар бир болангизнинг касалигидан хабардор булишингиз керак. Сийиб қўядиган болангиз бўлса уша бақирманг уни ўз вақтида тўсиб туринг. Болалар ухлагач улар ташлаб чиқиб ёки устидан қулфлаб кетманг. Эртагача мурожат килинг. Албатта овқат сузилган столингизда овқатни суриб бир оз совугач болалар олдига қйинг. Стол сервировкасига хам этибор беринг, қоидага амал қилсангиз болалар орасида, қўйиб қолиш бахситсиз воқеалар камаяди. Хар бир боланинг ўз стули, каравоти, ўрин тўшаги лакировка қилиниши хам катта ахамиятга эгадир. Ювиниш хонасига хам албатта разетка қўйиш керак бир томонига сувлар,ювиш мосламалари унитаз, душ системаси созланган булиши болалар оёқлари хўл бўлмаслигини доимо кузатинг. Ойнасини очганингизда елвизакка эхтиёт бўлинг. Оғир тушиб кетувчи нарсалар ўткир нарсалар ойна сиғиши ва х.к бўлмаслигини таъминлайди. Махсус шкаф ичидаги синга идиш това керекмас, ортиқча, нарса ва хатлар ташлаб юборинг. Болаларга доим кўзқўлоқ бўлинг. Майдончани айниқса хавфли нарсалардан синган, скамейка, бегана мушук кучук булмаслиги лозим. Спорт анжомлари, арғимчоқлар созланганлигини ва таъмирланган бўлиши лозим. Майдончага чиққанингиздан ўйинчоқлар олиб чиқишини унутманг. Ёз кунларида кунларида кумни кавламанг. Қиш кунларида яхмалаклардан эхтиёт бўлишни ўргатинг. Кўп қаватли ўйинлар кетаётганда учи учли яхларга этибор беришни ўргатиш керак. Куз ва ёз кунлар хазон, кўрилган ўтларни ёқмасликни бутун ёки сингиб олиб келишни тушунтиринг. Идиш товоқ ювиш хонасига албатта идишларни ювиш инструкцияси ва орасталикни сақлаш лозимлигини унутманг. Эсингизда тутинг болангизнинг соғлиғи учун жавобгар сиз. Хар нарсани ўз ўрнида ишлатиши лозим. Табиий офатлар хақида болаларга тушунтирб бориш керак. 4 ёшдан бошлаб болалар сув офати, ёғин, зил зила хақида гапириб берамиз.

Ўйинлар ўргатишимиз кераклиги улар унинг сезиши лозим. Мультфилм, плактлар, видиофильмлар пакетлардан фойдаланиб болаларга тушунтирамиз. 3. Экология ва инсон. Табиат, химикатлар, газ, иссиқ сув электор токи. Нима яхши? Нима ёмон? Савол-жавоб “ Газ бу хазил эмас ”“ Офатнинг унсиз келиши ” . Оловнинг бир дона гургут чупидан катта булиб кетиши хақида. Сув ва унинг қудрати. Усимлик ва унинг фойдаси….. Ер қимилашидан олдин қилинаётган ишлар пайтида ва ундан кейин қилинаётган ишлар ўйинлар тренинглар ўтказиш (илова) китоб, плакатлар. видиофильм ва мультфильмлар. 1966 йилдаги зилзила. Шартли белгилар билан танишамиз ўйинлар. Табиий холни мавжудлигига келтириш. Худди хаётдан шароит яратамиз. “ Галерея машқи ” .

Режа

:1Кириш.

1.     Катта мактабгача ёшдаги болалар ижодий қобилиятини ўстириш педагогик муаммо сифатида.

2.     Мактабгача ёшдаги болаларни ижодий қобилиятини ўстиришнинг назарий ва миллий асослари.

3.     Мактабгача ёшдаги болаларни ижодий қобилиятини ўстириш педагогик муаммо сифатида.

4.     Мактабгача ёшдаги болаларни ижодий қобилиятини ўстиришда математика  машғулотларини имкониятлари.

5.     Мактабгача ёшдаги болаларни ижодий қобилиятини ўстиришнинг шарт-шароитлари.

6.     Катта мактабгача ёшдаги болалар ижодий қобилиятини ўстиришда математика машғулотларининг ўрни.

7.     Катта мактабгача ёшдаги болаларни ижодий қобилиятини ўстиришда ота-она ва тарбиячининг маҳорати.

8.     Хулоса

9.          Адабиётлар рўйҳати

Максади: Мустақиллигимизни замонавий илм-фан, маданият, техника ва технология ютуқларидан хабардор этиш, юксак аҳлоқли салоҳиятга эга  бўлган шахсни тарбиялаш, уларнинг маънавий дунёсини порлоқ ўсиб келаётган  ёш авлодни ижодий қобилиятларини тарбиялашда эса фан, техника, маданият, маърифат, таълим-тарбия борасидаги ютуқлар ва  янгиликлардан самарали фойдаланиш, ҳамда жаҳон  мамлакатлари тажрибаларини кенг  қўламда ўрганиш уларни такомилаштириш ҳамда ҳаётга жорий этиш.Болаларнинг ижодий қобилиятини ривожлантиришда уларнинг математик тасаввурларини шакллантириш асосан турли хил ўйинлар орқали  эришиш..

          . Жамият учун мустақил фикрлайдиган, онгли ҳаракат қила оладиган ижодкор  шахсларни тарбиялаш.  . Хозирги кунда мактабгача таълим  муассасалари тарбияланувчиларининг ижодий қобилиятларини ривожлантириш педагогиканинг долзарб  муаммоси.эканлигини сингдириш.

ВАЗИФАСИ. Тарбиячи мураббийлар ўз олдиларига аниқ мақсад  қўйиши, ёш авлодни ҳар  тамонлама  ривожланган комил  шахс қилиб  тарбиялаш  учун  ўз устида  ишлаши, интилиши,  изланиш болаларни замон  талаблари асосида тарбиялаш учун  тарбиянинг  янги усул  ва воситаларидан  кенг фойдалана олиш каби  тарбиячилик маҳоратини  шакллантиришга  қаратилади. Тарбиячи, ота-она ва мураббийлар  олдида жуда муҳим вазифалар турибди  қайсики, ўсиб  келаётган  ёш авлодни   ҳар томонлама соғлом  ташаббускор ҳар бир ишга ижодий ёндоша  оладиган қобилиятли, истеъдодли ўз манфаатларини халқ манфаатлари билан уйғунлаштира оладиган шахсларни  тарбиялашдир.

Ҳар бир бола ўсиб улғайиб ўз ижодий қобилиятларини ривожлантириб ижодий фаолиятининг энг юқори чўққиларига кўтарилиши мумкин. физиологик эҳтиёжларини қондириш, уларни ҳар томонлама тарбиялаш

Masofadan o‘qitish nima?Masofadan o‘qitish bu Internet tarmog‘i orqali sizga qulay bo‘lgan vaqtda o‘qishdir. Masofadan o‘qitishning tarkibiy belgilari: o‘qituvchi, o‘quvchi, kommunikatsiyadir Masofadan o‘qitish uslubiy materiallari quyidagilardir: - Darslik - Audio va video darsliklar - On-line darslar (Internet sahifa) - Elektron kutubxonalar - Testlar - Multimedia - elektron darsliklar. Read the rest of this entry »